Ma idül-felaife, Gazzalnin calismalarinin fikih ve kelamdan sonra ücüncü safhasini olusturan
felsefeye dair ilk eseridir. Filozoflarin tutarsizliklarini ortaya koymak üzere bu alanda cesitli eserler yazmayi
planlayan müellif, ilkin onlarin amaclarinin belirtilmesinin faydali olacagini düsünüp Ibn Sna felsefesinin
klasik mantik, tabiyyat ve ilahiyyat modeline uyarak ve daha cok onun eserlerinden özetler yaparak 487
1094 yilinda bu kitabi kaleme almistir. Yazildigi günden beri büyük ilgiye mazhar olan, Türk ve dünya
kütüphanelerinde on civarinda yazma nüshasi bulunan eserin erken dönemde Latinceye ve Ibranceye
tercümeleri yapilmistir.
Gazzal, bu kitapta Islam dünyasinda felsef gelenekte bir mihenk tasi olan Filozoflarin Tutarizligi
kitabina bir giris yapmistir. Kitaplari okundukca Gazzalnin felsefeyi neden bitirmekle itham edilmis
oldugunu anlamanin zor olacagi aciktir. Kendisi, elestirecegi filozoflarin görüslerini bile alabildigine tarafsiz
bir anlatimla aktarirken felsef düsünmenin hakkini yeterince verdigini göstermektedir. O sonuna kadar
felsefe yapmis ve ancak ondan sonra felsefecilerin tutarsizliklarina hükmedebilmistir. Belki bununla, her
dönem filozoflarin yanlisligina hükmedebilmek icin sonuna kadar felsefeyle ugrasmak gerektigi mesajini
bile vermis oldugu düsünülebilir. Aslinda Filozoflarin Maatlarinda bir bakima anlasilmasinin ne kadar
zor oldugu herkesce kabul edilen Yunan felsefesini, üstelik araya hicbir sekilde kendi görüslerini bile
sokmadan sadece aktarmakla yetinmektedir. Bununla adeta yüksek bir felsefi düsünce performansinin
gösterisini yapiyor gibidir. Kuskusuz eserin, gerek Gazzalnin kendi düsünce seyrini anlamak, gerekse Islam
felsefesindeki bir kirilma anini hakkiyla degerlendirebilmek acisindan büyük bir önemi vardir.