Bilimsel anlamda, tarihi kendi otonomisi icinde düsünüp ona sekil vermek isteyenler -tarihciligin kendilerine sundugu cagdas yaklasim, kuram ve genellemelerin göstergeleriyle, ayricaliklariyla ve yetkileriyle- daha ziyade uzun vadeli olusumlari düsünerek onu bilimsel dile dökerler, kimi zaman da edebi yanina agirlik vererek daha okunabilir hale getirirler. Ancak, tarihi baska niyetler icin kullanmak isteyenler, bilerek ya da safca istismar edenler,akademisyenlerin gectigi yollardan gecmezler.
Bilerek ya da safca, tarihsel destek icin ya da ideolojik saptirmalarla, tarihi kullanmak isteyenlerin basinda siyasetciler gelir; egitim-ögretim kurumlarinda düsüncelerini asilamak isteyen aracilar gelir; duyduklarini, okuduklarini, gördüklerini topluma ulastirirken ona güncel bir bicim vermeye calisan medya dünyasi gelir.
Salih Özbaran, Osmanliyi Özlemek ya da Tarih Tasarlamak adiyla bir araya getirdigi yazilarinda 2002-2007 yillarinda Osmanliya iliskin yazilmis bazi genel tarih kitaplarini degerlendirirken, tarihi kullanmak isteyenlerin beklentilerini dile getirmek istiyor; böylece tarihciligin cok önemli bir ilkesine vurgu yapiyor Osmanliyi özlemek ve tarih tasarlamak ayri seylerdir.